Besin Birikimi Hesaplama

Gübre hesaplayıcısı bir haftada ne vereceğinizi söyler. Bu araç bir sonraki soruyu yanıtlar: o doz aylarca sürerse su nereye oturur?

Araçlara dön
Kurulum
mg/L
%

Gübre hesaplayıcısının verdiği haftalık mg/L değeri. Ölçtüğünüz besin hangisiyse onu girin.

mg/L

İstanbul şebeke suyunda nitrat tipik olarak 2–10 mg/L bandındadır. Bilmiyorsanız test edin.

mg/L

Yoğun ekilmiş, hızlı büyüyen bir düzenlemede yüksek; yeni kurulumda sıfıra yakındır.

mg/L
hafta

Sonuç

Hafta haftaHer dozla yükselir, her su değişiminde düşer — ve dengeye doğru yatıklaşır.
Grafik: 12 hafta boyunca derişimin dengeye yaklaşması.
1. hafta · 20.0 mg/LDenge · 45.0 mg/L12. hafta · 45.0 mg/L
45mg/LDenge · Dozdan sonra (tepe)
Su değişiminden sonra25 mg/L
Dengeye yaklaşma5 hafta

Hafta hafta

HaftaTepe (doz sonrası)Taban (değişim sonrası)
12012,5
232,518,8
338,821,9
441,923,4
543,424,2
644,224,6
744,624,8
844,824,9
944,925
104525
114525
124525
Bu sayı nereden geliyor?

Her hafta önce doz eklenir ve bitki tüketir, sonra su değişir. Bu döngünün dengesi kapalı formda çözülür: denge değeri = (doz − tüketim) × (1 − f) ÷ f + musluk değeri; tepe değer ise (doz − tüketim) ÷ f + musluk değeridir (f = su değişimi oranı). Yaklaşıklama değil, döngünün tam çözümüdür — bu yüzden %50 haftalık değişimde tepe değer her zaman haftalık dozun iki katıdır.

Değerleriniz oturmuyorsa

Birikim hesabı doğru olsa bile ışık ve CO2 dengesi yanlışsa sonuç alınmaz. Düzenlemenizi anlatın.

Bize ulaşın
Besin birikimi nasıl hesaplanır?
  1. Takip edeceğiniz besini seçin

    Nitrat, fosfat veya potasyum — her biri ayrı hesaplanır. Hazır senaryolardan başlamak en kolayı.

  2. Haftalık dozu girin

    Gübre dozlama hesaplayıcısının verdiği haftalık mg/L değeri. Ticari sıvı gübre kullanıyorsanız etiketteki değeri hacminize göre çevirin.

  3. Su değişimi oranını girin

    Haftada bir yaptığınız değişimin yüzdesi. Bu tek sayı dengenin nerede kurulacağını belirleyen asıl değişkendir.

  4. Musluk suyunuzu hesaba katın

    Şebeke suyunda nitrat varsa su değişimi o değerin altına inemez. Değişim suyu ne kadar temizse denge o kadar düşük olur.

  5. Tabloyu okuyun

    İlk haftalarda değer yükselir, sonra sabitlenir. Kaç haftada oturacağını üstteki 'dengeye yaklaşma' satırı gösterir.

Sık sorulanlar

EI şemasında neden haftada %50 su değişimi gerekiyor?

EI bilerek fazla dozlar; amaç bitkinin hiçbir besinde eksik kalmamasıdır. Fazla dozun birikmemesi için haftalık su değişimi bir üst sınır koyar. Matematiği basittir: %50 değişimde tepe değer her zaman haftalık dozun tam iki katında sabitlenir. Değişim %25'e düşerse tepe değer dozun dört katına çıkar.

Su değişimi yapmazsam nitrat nereye kadar yükselir?

Sınır yoktur. Su değişimi olmadığında denge diye bir şey oluşmaz; değer her hafta (doz − bitki tüketimi) kadar artarak doğrusal yükselir. Bitki tüketimi dozla eşitlenirse durur, ama bu dengeyi tesadüfen tutturmak zordur ve düzenlemenin her değişiminde bozulur.

Musluk suyundaki nitrat hesabı nasıl değiştirir?

Denge değerine doğrudan eklenir. Musluk suyunda 10 mg/L nitrat varsa akvaryum hiçbir koşulda 10 mg/L'nin altına inmez — su değişimi de o suyu getirir. Şebeke suyu yüksekse ya RO suyu ile karıştırılır ya da doz buna göre azaltılır.

Hesaplanan denge ile ölçtüğüm değer neden uyuşmuyor?

En sık üç sebep: bitkinin tüketimi girilenden farklıdır, taban malzemesi besin tutup salmaktadır, ya da test kiti hatalıdır. Damla testleri özellikle nitratta ±%20 sapabilir. Model doz, tüketim ve su değişimi dışında bir kaynak varsaymaz; tüketimi ölçümlerinize göre ayarlamak en pratik yoldur.

Fosfat ve potasyum için de aynı hesap geçerli mi?

Evet. Döngü besinin kimyasına değil, doz–tüketim–su değişimi düzenine bağlıdır; formül aynı kalır. Değişen tek şey girilen sayılardır: EI'de fosfat haftalık yaklaşık 3 mg/L, nitrat 20 mg/L bandındadır.

Dengeye ulaşmak ne kadar sürer?

Su değişimi oranına bağlıdır. Haftada %50 değişimde beş haftada dengenin %95'ine gelinir; %25'te bu süre on bir haftaya çıkar. Yeni kurulan bir akvaryumda ilk ölçümlerin düşük çıkması normaldir — sistem henüz oturmamıştır.